Americano, te saludamos con alegría

(Publicado en Zona Temporalmente Autónoma, A Peneira nº 23 – Ano III – abril, 2006)

Volveunos a pasar o señor Marshall por diante sen pena nin gloria. Os galegos temos o vicio de protestar soamente cando o cu doe a máis non poder, e mentres tanto, baixamos os pantalóns, poñémonos a catro patas e xiramos a testa de cando en vez para pedir, mentres nos cae unha bágoa polas meixelas, que nos boten un pouco máis de vaselina. Pasa o tempo e Galicia ten a honra de converterse na comunidade máis solidaria do estado. Viu Mr. Marshall e díxonos que tiñamos un grande potencial en enerxía eólica, e nós enchemos o peito mentres os nosos montes ían crucificándose con aeroxeneradores eléctricos que se construían fóra, con xente de fóra, con empresarios de fóra e con impostos que se pagaban fóra. Mentres, a nós quedábannos as expropiacións, a contaminación ambiental e paisaxística e a “honra” de converternos na sexta potencia mundial en producción eólica. Din que a partir de agora (¿a partir de cando? se o pastel xa foi repartido fai tempo) ímonos quedar dun 10 a un 30 por cento das ganancias (é dicir, un 10 por cento). A ver si é verdade. Un xa borda de tanto crer. O País Vasco, que en enerxía non representa un carallo do total do estado, percibe dende o comezo un 50 % das súas ganancias. Nós, que somos a terceira comunidade máis pobre e a que proporcionamos ó estado a cuarta parte da enerxía total que produce, aínda non chupamos un can. Os vascos e os cataláns si que saben: gustaríame saber a mín quen mantén a quen se sempre se pagasen os cartos alí onde se producen. Pero quen non chora, non mama: así están as cousas. E nós soamente choramos cando a merda nos chega ata o pescozo. De aquí a pouco, os ricos murcianos e valencianos chegarán coas súas tuberías ata as nosas fronteiras para pedirnos, solidariamente, claro, un pouquichiño de auga porque xa saben que a nós de filántropos non nos gaña ninguén. Os nosos ríos escarallados coas máis de 300 minicentrais que temos que soportar, os nosos bosques escarallados cos máis de cen parques eólicos que temos que sufrir, o noso aire escarallado coas centrais térmicas máis contaminantes de Europa que temos que respirar, e nós, escarallados a máis non poder. Dicía Castelao que “a nosa vaca ten o pesebre en Galicia e os tetos en Madrid”, pero tamén é verdade que Castelao, aquel señor que vivía entre Badaxoz e Bós Aires, morreu fai máis de 50 anos, e nós temos que seguir a dar leite.

Por favor, dáme unha esmoliña

(Publicado en Zona Temporalmente Autónoma, A Peneira nº 13 – Ano II – xuño, 2005)

Galicia vaise quedar sen as subvencións europeas. Vaia por dios... Que desastre... Despois de 20 anos de estar a recibir as maiores axudas de toda Europa, agora quítanas e estamos coma o principio: somos unha rexión subdesenvolvida. Os cartos vanse para os países do leste, ogallá os saiban aproveitar mellor ca nós. Mira para Irlanda, estaban peor que Galicia pero en dez anos, co 30 % das axudas que recibimos nós, son agora unha das rexións máis desenvoltas do continente. E nós seguimos como estabamos. Vaia por dios... Agora cansarémonos de ver pola tele a toda a cohorte de politiquillos nativos berrando que “Europa traizoa a Galicia”, e que, vaia, que os de Bruxelas son uns cabróns. Se cadra, os de Bruxelas estarán pensando que ós galegos gústanos demasiado estar no sofá rascando o carallo mentres gastamos os cartos dos demais. Se cadra, estabamos vivindo nun País de Jauja e agora, coma sempre, tocaranos comer terra. Claro, con cartos no peto deixabamos facer e mirabamos para outro lado. En Muxía os pescadores miraban ledos como os voluntarios limpaban o chapapote, e, coas mans no peto, algún bastardo aínda se atreveu a dicir que “ogallá viñera outra marea negra, nunca vivimos mellor que agora”. Todos contentos. Todo segue igual. Nada cambia. Claro, a golpe de talonario se arranxa todo; pero nin eran nosos os cartos, nin o talonario ten máis talóns. Agora toca morde-lo po. Poderiamos pensar que se toda esa enchente de millóns se aproveitara como era debido, agora non necesitariamos cartos dos demais porque seríamos quen de gañar o noso propio diñeiro. Pero non o vamos facer porque chamaríannos reaccionarios, ¿verdade? Pois a chorar toca, mentres erguemos o dedo acusador máis alá das nosas fronteiras e asentimos convencidos cando nos digan que os de Bruxelas, vaia, que os de Bruxelas son uns cabróns.

Hay un gallego en la luna, luna

(Publicado en Zona Temporalmente Autónoma, A Peneira nº 11 – Ano II – abril, 2005)

Cando un dos adxectivos propios da denominación de orixe “galego” é o de que non habita en Galicia, malo. Non estará moi lonxe o día no que no diccionario Xerais poidamos ler:galego, -a (lat. galaicu). adx. e. s. 1. Subespecie humana definida por algún tipo de vínculo con Galicia.E non deixa un de lembrar os problemas que houbo na redacción do estatuto para que no concepto de “galegos” puidesen entrar decenas de miles de persoas que nin naceran, nin viviran, nin tan sequera viaxaran nunca a Galicia. Sonche os problemas da emigración. Porque a emigración é un problema. Non deixo ás veces de sorprenderme cando programas como “Encontros” da TVG amosan unha especie de sentimento de orgullo patrio existente en Galicia por todo o que signifique emigración. Parece que a xente enche o peito cando di que en calquera lugar do mundo hai un galego, e non o entendo. Non me refiro a que deba manterse en segredo, como a existencia das almorrás, non, todo o contrario, refírome a que a emigración masiva do pobo galego é unha das maiores desgracias da súa historia e enfocalo cun aquel de altanería festiva é desvirtua-los feitos. No século XIX “galega” significaba, polo mundo adiante, ou ben “criada” ou ben “puta” e o mundo andaba cheo de galegas emigrantes. Nestes anos que corren, a metade dos meus amigos emigraron ou van emigrar porque nesta rica terra na que vivimos non hai oportunidades. Si, a emigración masiva non rematou coas fotos en branco e negro no peirao de Vigo. Segue sendo unha cruenta realidade. Emigraron os meus bisavós, os meus avós, o meu pai, os meus amigos e probablemente teñan que emigrar tamén os meus fillos. E iso é unha desgracia de enormes proporcións. Tanto Encontros, tanta Concellería de Emigración, tanta gaita polos centros galegos e tanto Luar cando unha das materias que debería ser obrigatoria en todas as facultades universitarias de Galicia é a de “como facer ben unha maleta”, alomenos ensinaríannos algo que fora de utilidade. Como traballo aquí parece que non imos ter...

Queimada embotellada e tortillas precociñadas

(Publicado en Zona Temporalmente Autónoma, A Peneira nº 10 – Ano II – marzo, 2005)

Un amigo comentábame que aínda que estivera falto de tempo, non deixaba de aproveitar periodicamente os 20 minutos que tardaba en ir a buscar auga á fonte cada día: case os 20 únicos minutos que teño para mín mesmo cada día, dicía, para cavilar, para reflexionar. Paréceme soberbio que os nosos turistas, ávidos consumidores de material turístico variado en xeral e souvenirs culinarios en particular, opten por mercar unha queimada embotellada antes de aprender o rito de preparala, que é onde está a gracia, e queiras que non, unha tortilla precociñada e enlatada pode sacarche dun apuro de cando en vez. Pero non deixo de darlle voltas á idea de que a psicose de pensar na escaseza de tempo é máis real que a súa propia escaseza. Parécenos que nunca temos tempo para nada, nin 20 minutos para gastar nalgún pracer superfluo e persoal dos que sabemos todos e cada un do seu, pensamos, mentres pasamos media noite a ver a tele, por poñer un exemplo; para desconectar, dicimos, logo dun duro día de traballo. Pero, ás veces, desconectar tódolos días dunha forma como esa, non deixa de ser a mellor forma de estar conectados a unha feroz monotonía. Gastar un pouco de tempo en facer unha comida caseira, 20 minutos en ir a busca-la auga, ou pasear pola rúa botando un pito, son praceres superfluos que melloran a convivencia connosco, con nós mesmos; que nos deteñen uns instantes nesta vida de imparable trasfego, coma un kit-kat, para darnos de conta de que estamos vivos, de que respiramos. Non fai falla apuntarse a un curso de ioga, ou viaxar á India, para aprender as cousas que nos poden ensinar os vinte minutos que tardamos en ver como se pon o sol no horizonte, e que, no futuro, e por acumulación, evitarán que botemos man tanto do Prozac como de Platón.