Mulleres veladas

(Publicado en Zona Temporalmente Autónoma, A Peneira nº 45 – Ano V –marzo, 2008)

Que si velo por aquí, por si velo por Alá. Debate controvertido este, e posición arriscada a de considerar que concentrar tantos esforzos da loita pola igualdade da muller no uso desta tela non me parece boa táctica, que queren que lles diga. O velo é representativo dunha cultura que sendo, con todos os meus respectos, distinta e admirable en moitos aspectos, non deixa de ser escandalosamente machista, como a maioría delas, como é singularmente machista a nosa cultura: neste país, ata ben pouco as mulleres necesitaban o permiso dun home para abrir unha conta bancaria ou viaxar ao estranxeiro. Tradicionalmente, na nosa cultura as mulleres defínanse como mentirosas, promiscuas e libidinosas, a súa intelixencia traería a desgraza ao home que non as tivera á raia e o seu campo de actuación limitábase ao coidado da casa, dos fillos e do marido. Esta sociedade radicalmente sexista afortunadamente agoniza na actualidade, dando os seus derradeiros coletazos, desgraciadamente, nos centos de mulleres asasinadas polas súas parellas, por neandertales que non son quen de soportar os cambios no rol feminino.
O uso do velo é, como dicía, representativo doutra sociedade sexista, pero si o debate se concentra na eliminación dos símbolos de dominación machista no canto da eliminación das circunstancias (económicas e sociais) que fan posible esa dominación, estaremos a facer a casa polo tellado. A democracia tampouco se preocupou ata ser adulta de eliminar os símbolos do franquismo porque antes debía concentrarse en eliminar o franquismo en si mesmo. Do mesmo xeito, si as circunstancias que fan posible a desigualdade de xénero no mundo musulmán desaparecen, os seus símbolos caerán polo seu propio peso. ¿Cantas mulleres deixarían de usar o velo si foran independentes economicamente? Camiñemos por aí primeiro, cada cousa ao seu debido tempo, o contrario sería “espinicar”, verbo empregado pola miña avoa cando un vai picando pero non acaba de dar comido.
Agora ben: ningunha liberdade se consegue a través de prohibicións, é contraproducente e antagónico e soamente levaría á afirmación do prohibido; paréceme, ademais, perigoso andar prohibindo este tipo de cousas, aínda que non gusten. As sociedades que comezan a prohibir símbolos están a un paso da autocomplacencia, da ortodoxia e da ditadura. Que baixo a bandeira da “liberdade de xénero” non se eliminen as “liberdades individuais”. O velo, símbolo machista, é tamén un símbolo relixioso, cultural e tradicional, e son tantas e tan diversas as mulleres que se identifican con el que prohibir o seu uso significaría abrir unha porta pola que podería colarse logo calquera cousa. Máis que o velo en si, considero máis carcelaria para moitas mulleres a periódica visita ás perruquerías ou a dieta do pepino, esa obsesiva pretensión de tantas mulleres por estar sempre e en todo momento guapas e delgadas e á última moda; en identificar o seu ser coa súa presenza, non sempre por vontade senón pola necesidade de adaptarse ao machista rol feminino da muller-obxecto, da muller-maniquí, que moitas outras, todo hai que dicilo, abrazan e consenten coa maior felicidade.
Ambas son dúas caras da mesma moeda da explotación feminina, ámbalas dúas poden ser denigrantes á súa forma e ámbalas dúas deberían ser defendibles ata o último alento si son voluntariamente escollidas por unha muller. Non hai que ir de mesías pola vida, non se trata aquí de establecer por norma un modelo de muller senón de pór as condicións para que cada unha escolla o seu modo de vida, aínda que un deles signifique a renuncia da súa feminidade como tal a coñecemos. As miñas preferencias, claro está, non pasan en modo algún polo velo, nin tampouco por negarlle o dereito ás mulleres que queiran usalo.

Avespados bispos

(Publicado en Zona Temporalmente Autónoma, A Peneira nº 43 – Ano V –xaneiro, 2008)

“O laicismo conduce á disolución da democracia”, din os bispos en Madrid. O Vaticano, que sempre foi exemplo de Estado democrático (entendido pois como un estado teocrático, absolutista e misóxino), pretende darnos leccións de democracia despois de pasear a Franco baixo palio corenta anos seguidos. Xa, xa sei que falar disto é retrotaerme na historia, pero despois de que esa mesma xerarquía condene a Lei de Memoria Histórica por dividir aos españois e acto seguido leve a cabo a beatificación de 498 mártires da fe española, todos do mesmo bando na Guerra Civil, un xa non sabe que pensar. A xerarquía da Igrexa fala de concordia e tolerancia por un lado, e polo outro paga un medio de comunicación como a COPE no que máis dun energúmeno baixo o pretexto da liberdade de expresión adícase a radicalizar continuamente un sector da nosa sociedade.
Quizais, na Igrexa Católica, deberían ser os fieis quen elixiran aos seus sacerdotes e aos seus bispos, como nas democracias; quizais, os laicos non deberían ser tachados de antidemócratas en función da súa relixión ou ausencia dela, como nas democracias; quizais as mulleres non deberían ser marxinadas en función do seu xénero, como nas democracias; quizais, habería de xulgar aos colectivos que, como a Conferencia Episcopal, claman á desobediencia civil contra leis aprobadas no noso Parlamento; quizais a Igrexa, tan preocupada pola moral, tan preocupada pola sexualidade dos habitantes deste país, debería censurar dalgún xeito ao seu representante en Tenerife, o bispo Bernardo Álvarez, que falando da pederastia, indica tranquilamente “hai adolescentes de 13 anos que son menores e están perfectamente dacordo e, ademais, desexándoo. Incluso se te descoidas, provócanche”. Aí temos (por non censurar) a moralidade manifesta dos representantes desta institución, falando logo dos valores de familias que, por outra parte, eles teñen prohibido formar.
Os representantes da Igrexa dirían ante este artigo que eu critico aos cristiáns: non, eu critico aos representantes da Igrexa. Esa é a grande trampa que poñen sempre en práctica: tiran a pedra e esconden a man, refuxiándose logo entre a masa dos fieis, que para min merecen todo o respecto do mundo. Si vostede é católico, reflexione que eles din que tamén falan en representación súa. Falan de “ofensiva anticatolicista” cando escoitan críticas: pero o que pasa neste país é que moitos millóns de cidadáns estamos ata o carallo de que esta xente privilexiada ande a quentar os cascos e que cada vez que teñan un micrófono diante aproveiten para dicir outra burrada “chea de concordia e amor ao próximo”.
Eu non penso que a Igrexa como institución non poda opinar sobre o que lle pete, pero unha cousa é opinar e outra ben distinta tentar decidir. Que opinen os bispos, a pesar de que historicamente preocupábase máis por acender fogueiras debaixo dos que non opinaban como eles, ademais de marxinar a centos de sacerdotes dende América Latina ata a parroquia de San Carlos Borromeo de Vallecas que saltándose un chisco a súa ortodoxia pretenden facer unha Igrexa máis social e democrática que a Igrexa vestida de ouro e diamantes do Vaticano. A pesar de apoiar e beneficiarse de gran parte das ditaduras occidentais durante séculos ata hoxe en día. A pena é que lles fagamos caso, porque o que queren conseguir é crear ese nivel de crispación necesario para enarborar a bandeira de vitimismo, terxiversando e mentindo. Se Cristo levantara a cabeza, habíaos de escorrentar a todos como cando os mercaderes no templo.